خانه / ديدگاه اعضاي هيئت مديره / از جعبه ابزار سواد اطلاعاتی تا کارناوال‌های سواد اطلاعاتی

از جعبه ابزار سواد اطلاعاتی تا کارناوال‌های سواد اطلاعاتی

   دکتر مریم نظری

عضو هیئت مدیره‌ی انجمن

nazari

این نوشته بازخوردی است به پیشنهاد جذاب ایجاد کارناوالهای سواد اطلاعاتی که در سخن هفته 235 لیزنا توسط استاد ارجمند جناب ابراهیم عمرانی مطرح گردید. امید که دوستداران سواد اطلاعاتی با طرح پیشنهادهای ارزنده خود به تکمیل آن کمک کنند و به کاروان سواد اطلاعاتی بپيوندند.

یکی از آفتهای بهره‌گیری سطحی از مفاهیم و پدیده‌های وارداتی، ایجاد توقع غیرمعقول در ماست. از سواد اطلاعاتی به عنوان جعبه ابزاری برای آموزش جستجو، ارزیابی و چگونگی استناددهی (استفاده اخلاقانه از اطلاعات) استفاده می‌کنیم اما پس از سالها آموزش درمی‌یابیم همچنان بی‌سوادی اطلاعاتی نه در بین جامعه که بین اساتید و قشر تحصیل‌کرده بیداد می‌کند.

کتابهای بیشتری ترجمه می‌کنیم، ابزارهای ارزیابی سواد اطلاعاتی ترجمه و بازتولید می‌کنیم، پژوهش می‌کنیم و یافته‌های پژوهشهایمان گزارش می‌دهند که سواد اطلاعاتی بیش از ۹۰ درصد افراد – اغلب دانشگاهیان و اقشار تحصیل‌کرده-  بالاست. ولی در اخبار و اطراف خود درمی‌یابیم که تقلب و فساد علمی در کشور افسار گسیخته شده است! این‌ بار مایوس و مستاصل می‌شویم که با وجود آمارهای نویدبخش پژوهشهای سواد اطلاعاتی، آموزشهای سواد اطلاعاتی و وجود ابزارهای قوی ارزیابی، چرا هر روز بر بی‌وجدانی‌های علمی و بی‌اخلاقی‌های پژوهشی اضافه می‌شود؟

از جعبه ابزار سواد اطلاعاتی انتظار جادو داریم اما جادو نمی‌کند و جامعه ما را باسواد اطلاعاتی نمی‌کند. گمان می‌کنیم دلیل بی‌سواد ماندن جامعه به دلیل معرفی نشدن درخور سواد اطلاعاتی بوده؛ به همین دلیل برپایی کارناوالهای سواد اطلاعاتی را راه چاره معرفی می‌کنیم.

در عین اینکه هر اقدامی می‌تواند ماهیتا خوب باشد لیکن اگر مبتنی بر فهم درست مسئله انجام نشوند احتمالا نتیجه‌‌بخش نخواهد بود یا حداقل توقع ما را برآورده نخواهد کرد: کارناوال سواد اطلاعاتی منجر به باسواد اطلاعاتی شدن جامعه نمی‌شود؛ اگر محتوای آن همان محتوای جعبه ابزار باشدو اگر قرار باشد بدون درنظرگرفتن نیاز جامعه معرفی شود احتمالا در سطح ایجاد هیجان و به هرز رفتن عبارت و رسالت سواد اطلاعاتی باقی خواهد ماند. مثل بسیاری از عناوین جذاب پژوهشی که پیش از مصرف – به دلیل اشباع کاذب و سرزبان افتادنها – به کناری گذاشته می‌شوند و مخاطب ایمان خود را به آنها از دست می‌دهد.

کارناوالهای سواد اطلاعاتی: نمایش کدام سواد اطلاعاتی؟

برپایی کارناوالهای سواد اطلاعاتی یعنی نمایش عمومی هر آنچه درباره سواد اطلاعاتی در چنته داریم؛ آن هم به زبان قابل فهم برای عموم. معرفی کردن سواد اطلاعاتی به عموم در عین اینکه می‌تواند فرصتی استثنایی برای دیده شدن حرفه‌مندان علم اطلاعات و دانش‌شناسی و قابلیتهای آنها در تغذیه جامعه اطلاعاتی به دست دهد،‌ عرضه خام آن می‌تواند نتیجه‌ عکس به بار آورد؛ اگر مخاطب نتواند با محتوا و شیوه به نمایش گذاشتن آن ارتباطی بگیرد.

چهار نکته و شش گام برای برپایی کارناوالهای سواد اطلاعاتی

این نوشته ضمن اشاره به چند نکته کلیدی درباره چگونگی پژوهش و ترویج سواد اطلاعاتی، چند گام را برای برپایی سربلندانه کارناوالهای سواد اطلاعاتی پیشنهاد می‌دهد. امید که دوستداران سواد اطلاعاتی و دغدغه‌مندان علم اطلاعات و دانش‌شناسی در تکمیل آن یاریگر باشند. ادامه

сделать лицо отдохнувшимонлайн аэропорт харьков

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *